1,435 mm بین سطوح داخلی دو ریل. این پرکاربردترین عرض خط است و بیشتر اروپا، آمریکای شمالی، خاورمیانه و چین را پوشش می‌دهد.
مرجع
فاصله بین دو ریل
عرض خط ریلی فاصله بین سطوح داخلی دو ریل است. خطوط استاندارد، باریک و پهن هرکدام به دلایل مختلف، بخش‌های متفاوتی از جهان را پوشش می‌دهند.
عرض خطی که بیشتر جهان از آن استفاده می‌کند
خط استاندارد با فاصله 1,435 mm بین ریل‌ها، پرکاربردترین عرض خط است. پیشینه آن به سال 1822 و نخستین راه‌آهن بخار عمومی بازمی‌گردد و سپس در بیشتر اروپا، خاورمیانه، آمریکای شمالی، بخش‌های بزرگی از آفریقا و چین گسترش یافت. خطوط مسافری، منطقه‌ای، مسافت‌های طولانی، باری و پرسرعت از آن استفاده می‌کنند.
چرا این عدد 1,435 mm است
این عرض قدیمی‌تر از راه‌آهن بخار است. ریل‌راه‌های اولیه حمل زغال‌سنگ در انگلستان از آن استفاده می‌کردند تا گاری‌های اسبی بتوانند بدون تغییر روی ریل‌های جدید حرکت کنند. همین فاصله را معمولاً به چرخ‌های ارابه‌های رومی نسبت می‌دهند که به اندازه دو اسب کنار هم عرض داشتند.
بریتانیا در سال 1846 عرض 1,435 mm را به‌عنوان استاندارد خود تثبیت کرد. امروز در اتریش، حدود 5,200 کیلومتر از 5,575 کیلومتر خطوط، استاندارد است. حدود 370 کیلومتر باقی‌مانده خط باریک است.
باریک‌تر از 1,435 mm
خط باریک به هر عرضی کمتر از استاندارد گفته می‌شود. رایج‌ترین آن‌ها خط متری 1,000 mm و 760 mm است. این خطوط در کوهستان و زمین‌های دشوار به کار می‌روند، زیرا عرض کمتر، قوس‌های تند و شیب‌های تند را بهتر از خط استاندارد طی می‌کند. خطوط کوهستانی و تاریخی در رشته‌کوه آلپ نمونه رایج آن هستند.
پهن‌تر از 1,435 mm
خط پهن به هر عرضی بیش از 1,435 mm گفته می‌شود. رایج‌ترین آن خط روسی 1,520 mm است که پس از خط استاندارد، دومین شبکه ریلی طولانی جهان را تشکیل می‌دهد. عرض بیشتر معمولاً بار سنگین‌تر و پایدارتری را حمل می‌کند و به همین دلیل در خطوط طولانی بار سنگین دیده می‌شود. راه‌آهن سراسری سیبری شناخته‌شده‌ترین نمونه آن است.
چرا عرض خطوط هنوز یکسان نیست
بیشتر تفاوت‌ها به پیش از هرگونه توافق بین‌المللی بازمی‌گردد. هر منطقه راه‌آهن خود را با عرضی که سازنده می‌خواست ساخت. در موارد نه‌چندان کم، این ناهمخوانی عمدی بود تا ارتش دشمن یا اپراتور رقیب نتواند واگن‌های خود را روی آن خط به حرکت درآورد.
جایی که دو عرض خط به هم می‌رسند، تغییر عرض خط رخ می‌دهد. بار به واگن‌هایی که برای عرض جدید ساخته شده‌اند منتقل می‌شود، یا محورهای چرخ همان واگن‌ها تعویض یا تنظیم می‌شوند. بوژی‌های با عرض متغیر این کار را سریع‌تر کرده‌اند، اما همچنان مرحله‌ای اضافی است و وقتی مسیر از این مرز عبور می‌کند، زمان بیشتری می‌برد.
بعید است عرض خط جدیدی پدید آید. روند عملی، گسترش عرض‌های موجود است؛ به‌ویژه خط استاندارد در شرق آسیا به‌سرعت در حال گسترش است.
پرسش‌های متداول
پرسش‌های رایج در مسیرهای ریلی
خط باریک به هر عرضی کمتر از 1,435 mm گفته می‌شود، عمدتاً خط متری و 760 mm، و برای قوس‌های تند و زمین‌های پرشیب مناسب است. خط پهن به هر عرضی بیش از 1,435 mm گفته می‌شود، رایج‌تر از همه خط روسی 1,520 mm، و برای بار سنگین در مسافت‌های طولانی و عمدتاً هموار مناسب است.
بیشتر شبکه‌ها مستقل و پیش از وجود هرگونه استاندارد بین‌المللی ساخته شدند. عوارض زمین، هزینه و گاه انتخاب عمدی نظامی یا اقتصادی، مناطق مختلف را به سوی عرض‌های متفاوت سوق داد.
بار به واگن‌هایی که برای عرض جدید ساخته شده‌اند منتقل می‌شود، یا محورهای چرخ همان واگن‌ها در مرز تعویض یا تنظیم می‌شوند. در هر دو حالت، مرحله‌ای اضافی است که زمان مسیر را افزایش می‌دهد.
مشاهده انواع واگن
صفحه واگن‌ها انواع واگن سرپوشیده، روباز، مسطح و مخزن‌دار را با ظرفیت، وزن خالی و حجم فهرست می‌کند.